Elina - مشارکت‌های کاربر [fa]

Wordpress

2026-09-06T08:32:13Z

Elina: صفحه‌ای تازه حاوی «== وردپرس (WordPress) == === WordPress چیست؟ === '''WordPress''' یک سیستم مدیریت محتوا (CMS) است که برای ساخت و مدیریت وب‌سایت استفاده می‌شود. وردپرس در ابتدا بیشتر برای ساخت وبلاگ استفاده می‌شد، اما امروزه می‌توان با استفاده از آن انواع مختلف وب‌سایت‌ها را ایجاد...» ایجاد کرد

== وردپرس (WordPress) ==
=== WordPress چیست؟ ===
'''WordPress''' یک سیستم مدیریت محتوا (CMS) است که برای ساخت و مدیریت وب‌سایت استفاده می‌شود.

وردپرس در ابتدا بیشتر برای ساخت وبلاگ استفاده می‌شد، اما امروزه می‌توان با استفاده از آن انواع مختلف وب‌سایت‌ها را ایجاد کرد؛ از وبلاگ و سایت شخصی گرفته تا فروشگاه اینترنتی، سایت شرکتی، مجله، سایت آموزشی و بسیاری موارد دیگر.

وردپرس بر پایه زبان '''PHP''' ساخته شده و معمولاً از پایگاه داده '''MySQL''' یا سیستم‌های سازگار با آن استفاده می‌کند.

== WordPress چه کاربردی دارد؟ ==
با وردپرس می‌توان انواع مختلف سایت‌ها را ایجاد کرد، از جمله:
* سایت شخصی
* وبلاگ
* سایت شرکتی
* سایت خبری و مجله‌ای
* فروشگاه اینترنتی
* سایت آموزشی
* سایت نمونه‌کار
* سایت عضویت
* سایت چندزبانه
* سایت معرفی محصولات و خدمات

یکی از مزیت‌های مهم WordPress این است که برای بسیاری از قابلیت‌ها نیازی نیست همه چیز از ابتدا با کدنویسی ساخته شود.

== WordPress.com و WordPress.org ==
یکی از نکات مهم در شروع کار با WordPress، تفاوت بین '''WordPress.com''' و '''WordPress.org''' است.

=== WordPress.org ===
در WordPress.org نرم‌افزار WordPress را دریافت کرده و آن را روی هاست خود نصب می‌کنیم.

در این حالت کنترل بیشتری روی سایت داریم و می‌توانیم قالب‌ها، افزونه‌ها و کدهای سایت را مدیریت کنیم.

=== WordPress.com ===
WordPress.com یک سرویس میزبانی‌شده است که امکان ساخت سایت را بدون مدیریت مستقیم سرور فراهم می‌کند.

بنابراین این دو را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.

== اجزای اصلی WordPress ==
یک سایت WordPress معمولاً از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است.

=== Theme ===
'''Theme''' یا قالب، ظاهر و نحوه نمایش سایت را مشخص می‌کند.

قالب می‌تواند مواردی مانند:
* رنگ‌بندی
* فونت
* ساختار صفحات
* Header
* Footer
* منوها
* طراحی صفحات
* نحوه نمایش نوشته‌ها

را کنترل کند.

=== Plugin ===
'''Plugin''' یا افزونه، قابلیت‌های جدیدی به WordPress اضافه می‌کند.

برای مثال یک افزونه می‌تواند قابلیت‌هایی مانند:
* فروشگاه اینترنتی
* فرم تماس
* SEO
* امنیت
* پشتیبان‌گیری
* کش
* عضویت کاربران

را به سایت اضافه کند.

=== Post ===
'''Post''' یا نوشته برای انتشار محتوای معمولاً زمان‌محور استفاده می‌شود.

برای مثال:

<pre>
مقالات
اخبار
آموزش‌ها
مطالب وبلاگ
</pre>

می‌توانند به صورت Post منتشر شوند.

=== Page ===
'''Page''' یا برگه برای صفحات ثابت سایت استفاده می‌شود.

برای مثال:

<pre>
درباره ما
تماس با ما
قوانین سایت
خدمات
</pre>

معمولاً به صورت Page ساخته می‌شوند.

=== Media ===
بخش Media برای مدیریت فایل‌های رسانه‌ای سایت استفاده می‌شود.

مانند:
* تصاویر
* فایل‌های صوتی
* ویدئوها
* فایل‌های PDF

== داشبورد WordPress ==
بعد از ورود به پنل مدیریت WordPress، معمولاً بخش‌هایی مانند موارد زیر در اختیار مدیر سایت قرار دارد:

<pre>
Dashboard
Posts
Media
Pages
Comments
Appearance
Plugins
Users
Tools
Settings
</pre>

هرکدام از این بخش‌ها وظیفه خاصی برای مدیریت سایت دارند.

== نصب WordPress ==
برای نصب WordPress روی هاست معمولاً مراحل کلی زیر انجام می‌شود:

<pre>
خرید دامنه
↓
خرید هاست
↓
ایجاد Database
↓
آپلود WordPress
↓
تنظیم اطلاعات Database
↓
اجرای نصب
↓
تنظیم سایت
</pre>

در بعضی سرویس‌های هاست، نصب WordPress به صورت خودکار و از طریق ابزارهایی مانند نصب‌کننده‌های موجود در کنترل‌پنل انجام می‌شود.

== ساختار فایل‌های WordPress ==
بعد از نصب WordPress، فایل‌ها و پوشه‌های مختلفی وجود دارند.

مهم‌ترین پوشه‌ها عبارت‌اند از:

<pre>
wp-admin
wp-content
wp-includes
</pre>

=== wp-admin ===
فایل‌های مربوط به پنل مدیریت WordPress در این بخش قرار دارند.

=== wp-content ===
یکی از مهم‌ترین پوشه‌های WordPress است.

معمولاً قالب‌ها و افزونه‌های سایت در این مسیر قرار دارند:

<pre>
wp-content/
├── plugins/
├── themes/
└── uploads/
</pre>

=== wp-includes ===
فایل‌های اصلی و کتابخانه‌های مورد استفاده WordPress در این پوشه قرار دارند.

== قالب WordPress ==
قالب‌های سایت معمولاً در مسیر زیر قرار دارند:

<pre>
wp-content/themes/
</pre>

برای مثال:

<pre>
wp-content/themes/mytheme/
</pre>

یک قالب می‌تواند شامل فایل‌هایی مانند موارد زیر باشد:

<pre>
style.css
index.php
functions.php
header.php
footer.php
single.php
page.php
archive.php
404.php
</pre>

== فایل functions.php ==
فایل <code>functions.php</code> یکی از فایل‌های مهم یک قالب WordPress است.

از آن می‌توان برای اضافه کردن قابلیت‌ها و تنظیمات مختلف به قالب استفاده کرد.

برای مثال:

<pre>
<?php

function my_theme_setup() {
add_theme_support('title-tag');
}

add_action('after_setup_theme', 'my_theme_setup');
</pre>

این کد قابلیت مدیریت عنوان صفحه توسط WordPress را فعال می‌کند.

== اضافه کردن CSS ==
برای طراحی ظاهر سایت معمولاً از CSS استفاده می‌شود.

برای مثال:

<pre>
body {
font-family: Arial, sans-serif;
}

h1 {
font-size: 32px;
}
</pre>

در یک قالب استاندارد بهتر است فایل CSS از طریق WordPress به قالب اضافه شود.

برای مثال:

<pre>
function my_theme_styles() {
wp_enqueue_style(
'main-style',
get_stylesheet_uri()
);
}

add_action('wp_enqueue_scripts', 'my_theme_styles');
</pre>

== WordPress Hooks ==
یکی از مفاهیم مهم در توسعه WordPress، '''Hooks''' است.

Hooks به برنامه‌نویس اجازه می‌دهند در بخش‌های مختلف فرایند اجرای WordPress، کد خود را اضافه یا تغییر دهند.

دو نوع اصلی Hook وجود دارد:

<pre>
Action
Filter
</pre>

== Action ==
'''Action''' برای اجرای یک عملیات در زمان مشخص استفاده می‌شود.

مثال:

<pre>
function my_function() {
echo "Hello WordPress";
}

add_action('wp_footer', 'my_function');
</pre>

در این مثال تابع <code>my_function</code> به Action مربوط به Footer متصل شده است.

== Filter ==
'''Filter''' برای تغییر یک مقدار قبل از استفاده یا نمایش آن استفاده می‌شود.

مثال:

<pre>
function change_title($title) {
return $title . " | My Website";
}

add_filter('the_title', 'change_title');
</pre>

در این مثال عنوان نوشته قبل از نمایش تغییر می‌کند.

== WordPress Loop ==
یکی از مفاهیم مهم WordPress، '''The Loop''' است.

Loop برای دریافت و نمایش نوشته‌ها استفاده می‌شود.

یک نمونه ساده:

<pre>
<?php if (have_posts()) : ?>

<?php while (have_posts()) : the_post(); ?>

<h2><?php the_title(); ?></h2>

<div>
<?php the_content(); ?>
</div>

<?php endwhile; ?>

<?php endif; ?>
</pre>

در این کد:
* <code>have_posts()</code> بررسی می‌کند که نوشته‌ای برای نمایش وجود دارد یا خیر.
* <code>the_post()</code> نوشته بعدی را آماده می‌کند.
* <code>the_title()</code> عنوان نوشته را نمایش می‌دهد.
* <code>the_content()</code> محتوای نوشته را نمایش می‌دهد.

== WordPress Query ==
برای دریافت اطلاعات خاص از نوشته‌ها می‌توان از <code>WP_Query</code> استفاده کرد.

مثال:

<pre>
$args = array(
'post_type' => 'post',
'posts_per_page' => 5
);

$query = new WP_Query($args);

if ($query->have_posts()) {

while ($query->have_posts()) {
$query->the_post();

echo '<h2>';
the_title();
echo '</h2>';
}

wp_reset_postdata();
}
</pre>

در این مثال پنج نوشته دریافت می‌شود.

== مدیریت کاربران ==
WordPress دارای سیستم مدیریت کاربران است.

برخی نقش‌های پیش‌فرض عبارت‌اند از:

{| class="wikitable"
! نقش !! کاربرد
|-
| Administrator || مدیریت کامل سایت
|-
| Editor || مدیریت محتوای سایت
|-
| Author || انتشار و مدیریت نوشته‌های خود
|-
| Contributor || ایجاد نوشته بدون امکان انتشار مستقیم
|-
| Subscriber || دسترسی محدود به حساب کاربری
|}

== دسته‌بندی و برچسب ==
برای سازمان‌دهی محتوا در WordPress می‌توان از '''Categories''' و '''Tags''' استفاده کرد.

=== Category ===
برای دسته‌بندی کلی مطالب استفاده می‌شود.

مثلاً:

<pre>
Programming
Web Design
WordPress
Git
HTML
</pre>

=== Tag ===
برای مشخص کردن موضوعات مرتبط با یک نوشته استفاده می‌شود.

مثلاً برای مقاله‌ای درباره WordPress:

<pre>
CMS
PHP
Website
WordPress
Tutorial
</pre>

== Permalink ==
Permalink آدرس دائمی صفحات و نوشته‌های سایت است.

برای مثال:

<pre>
https://example.com/wordpress/
</pre>

ساختار Permalink از بخش تنظیمات WordPress قابل تغییر است.

یکی از ساختارهای رایج:

<pre>
/%postname%/
</pre>

است.

== WordPress و SEO ==
WordPress به‌تنهایی تضمین‌کننده رتبه بالا در موتورهای جست‌وجو نیست، اما امکانات مناسبی برای ایجاد سایت بهینه برای موتورهای جست‌وجو دارد.

موارد مهم SEO شامل:
* ساختار مناسب URL
* عنوان مناسب صفحات
* توضیحات متا
* استفاده درست از Headingها
* سرعت سایت
* طراحی واکنش‌گرا
* محتوای باکیفیت
* لینک‌سازی داخلی
* بهینه‌سازی تصاویر

== امنیت WordPress ==
امنیت WordPress اهمیت زیادی دارد.

برخی اقدامات مهم:
* استفاده از رمز عبور قوی
* به‌روزرسانی WordPress
* به‌روزرسانی قالب‌ها
* به‌روزرسانی افزونه‌ها
* حذف افزونه‌های غیرضروری
* تهیه Backup
* استفاده از HTTPS
* محدود کردن دسترسی کاربران
* استفاده از افزونه‌های امنیتی معتبر

== Backup ==
پشتیبان‌گیری به شما اجازه می‌دهد در صورت بروز مشکل، سایت را بازیابی کنید.

یک Backup مناسب معمولاً شامل موارد زیر است:

<pre>
فایل‌های WordPress
+
Database
</pre>

تنها داشتن فایل‌های سایت بدون Database در بسیاری از موارد برای بازیابی کامل سایت کافی نیست.

== WordPress REST API ==
WordPress دارای یک '''REST API''' است که امکان دسترسی برنامه‌ها و سرویس‌های دیگر به اطلاعات سایت را فراهم می‌کند.

برای مثال می‌توان از API برای دریافت نوشته‌ها استفاده کرد.

یک Endpoint رایج:

<pre>
/wp-json/wp/v2/posts
</pre>

است.

در صورت فعال بودن API، درخواست به این مسیر می‌تواند اطلاعات نوشته‌ها را برگرداند.

== WordPress برای برنامه‌نویسان ==
WordPress فقط یک سیستم آماده برای ساخت سایت نیست؛ بلکه امکان توسعه و شخصی‌سازی با استفاده از تکنولوژی‌هایی مانند موارد زیر را فراهم می‌کند:

<pre>
PHP
HTML
CSS
JavaScript
MySQL
REST API
</pre>

برنامه‌نویس می‌تواند:
* قالب اختصاصی ایجاد کند
* افزونه اختصاصی بسازد
* API ایجاد یا استفاده کند
* Post Type اختصاصی ایجاد کند
* پنل مدیریت را توسعه دهد
* قابلیت‌های جدید به WordPress اضافه کند

== خلاصه دستورات و توابع مهم WordPress ==

{| class="wikitable"
! تابع / مفهوم !! کاربرد
|-
| <code>wp_enqueue_style()</code> || اضافه کردن فایل CSS
|-
| <code>wp_enqueue_script()</code> || اضافه کردن JavaScript
|-
| <code>add_action()</code> || اتصال تابع به Action
|-
| <code>add_filter()</code> || اتصال تابع به Filter
|-
| <code>the_title()</code> || نمایش عنوان
|-
| <code>the_content()</code> || نمایش محتوا
|-
| <code>the_permalink()</code> || نمایش لینک نوشته
|-
| <code>the_post()</code> || آماده‌سازی نوشته فعلی
|-
| <code>have_posts()</code> || بررسی وجود نوشته
|-
| <code>WP_Query</code> || ایجاد Query برای دریافت محتوا
|-
| <code>get_template_part()</code> || بارگذاری بخش‌هایی از قالب
|-
| <code>get_header()</code> || بارگذاری Header
|-
| <code>get_footer()</code> || بارگذاری Footer
|-
| <code>get_sidebar()</code> || بارگذاری Sidebar
|-
| <code>wp_nav_menu()</code> || نمایش منو
|-
| <code>wp_get_attachment_url()</code> || دریافت آدرس فایل رسانه
|-
| <code>wp_reset_postdata()</code> || بازگرداندن اطلاعات Post پس از Query
|}

== ساختار پیشنهادی یادگیری WordPress ==
برای یادگیری WordPress می‌توان مسیر زیر را دنبال کرد:

<pre>
WordPress مقدماتی
↓
نصب WordPress
↓
مدیریت نوشته و برگه
↓
قالب‌ها
↓
افزونه‌ها
↓
HTML و CSS در WordPress
↓
PHP
↓
functions.php
↓
Hooks
↓
The Loop
↓
WP_Query
↓
ساخت قالب اختصاصی
↓
ساخت Plugin
↓
REST API
↓
توسعه حرفه‌ای WordPress
</pre>

== جمع‌بندی ==
WordPress یک CMS انعطاف‌پذیر برای ساخت و مدیریت وب‌سایت است. استفاده از قالب‌ها و افزونه‌ها امکان ساخت سایت بدون برنامه‌نویسی گسترده را فراهم می‌کند، در حالی که توسعه‌دهندگان می‌توانند با PHP، HTML، CSS و JavaScript امکانات WordPress را به شکل گسترده‌ای سفارشی کنند.

برای کار حرفه‌ای با WordPress، آشنایی با '''HTML، CSS، PHP، JavaScript، Database، Git و مفاهیم وب''' بسیار مفید است.

[[رده:وردپرس]]

Git

2026-09-06T08:07:02Z

Elina:

== گیت (Git) ==
'''Git''' یک سیستم کنترل نسخه (Version Control System) است که برای مدیریت تغییرات فایل‌ها و پروژه‌ها استفاده می‌شود. Git به برنامه‌نویسان و تیم‌های توسعه کمک می‌کند تا تغییرات پروژه را ثبت کنند، به نسخه‌های قبلی برگردند و هم‌زمان روی یک پروژه کار کنند.

Git بیشتر در پروژه‌های برنامه‌نویسی، طراحی سایت و توسعه نرم‌افزار استفاده می‌شود.

== Git چه کاربردی دارد؟ ==
مهم‌ترین کاربردهای Git عبارت‌اند از:
* ثبت تغییرات فایل‌ها و پروژه
* مشاهده تاریخچه تغییرات
* بازگشت به نسخه‌های قبلی
* ایجاد شاخه‌های مختلف برای توسعه قابلیت‌های جدید
* ادغام تغییرات چند شاخه
* همکاری چند نفر روی یک پروژه
* اتصال پروژه به سرویس‌هایی مانند GitHub، GitLab و Bitbucket
* نگهداری نسخه‌های مختلف یک پروژه

== مفاهیم اصلی Git ==
قبل از یادگیری دستورات Git بهتر است چند مفهوم اصلی را بشناسیم.

=== Repository ===
مخزن یا '''Repository''' محلی است که Git اطلاعات مربوط به پروژه و تاریخچه تغییرات آن را نگهداری می‌کند.

یک Repository می‌تواند روی کامپیوتر یا روی سرویس‌هایی مانند GitHub قرار داشته باشد.

=== Commit ===
هر بار که مجموعه‌ای از تغییرات را در Git ثبت می‌کنیم، یک '''Commit''' ایجاد می‌شود.

هر Commit مانند یک نقطه در تاریخچه پروژه است و می‌توان اطلاعات تغییرات انجام‌شده را در آن مشاهده کرد.

=== Branch ===
'''Branch''' یا شاخه به ما اجازه می‌دهد بدون تغییر مستقیم نسخه اصلی پروژه، روی یک قابلیت یا تغییر جدید کار کنیم.

برای مثال می‌توان یک Branch برای توسعه قابلیت جدید و یک Branch برای نسخه اصلی پروژه داشت.

=== Merge ===
از '''Merge''' برای ترکیب تغییرات یک Branch با Branch دیگر استفاده می‌شود.

=== Remote ===
'''Remote''' به یک Repository که در یک محل دیگر، معمولاً روی اینترنت، قرار دارد گفته می‌شود.

برای مثال Repository موجود در GitHub می‌تواند Remote پروژه محلی ما باشد.

== دستورات پایه Git ==

=== git init ===
برای تبدیل یک پوشه به Repository از دستور زیر استفاده می‌شود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git init
</syntaxhighlight>

بعد از اجرای این دستور، Git یک پوشه مخفی با نام <code>.git</code> ایجاد می‌کند.

این پوشه اطلاعات مربوط به تاریخچه و تنظیمات Repository را نگهداری می‌کند.

=== git status ===
برای مشاهده وضعیت فعلی پروژه استفاده می‌شود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git status
</syntaxhighlight>

این دستور نشان می‌دهد:
* چه فایل‌هایی تغییر کرده‌اند
* چه فایل‌هایی برای Commit آماده شده‌اند
* چه فایل‌هایی هنوز توسط Git دنبال نمی‌شوند
* در حال حاضر روی چه Branch ای قرار داریم

=== git add ===
برای اضافه کردن تغییرات به مرحله آماده‌سازی (Staging Area) استفاده می‌شود.

برای اضافه کردن یک فایل:

<syntaxhighlight lang="bash">
git add index.html
</syntaxhighlight>

برای اضافه کردن چند فایل:

<syntaxhighlight lang="bash">
git add index.html style.css script.js
</syntaxhighlight>

برای اضافه کردن تمام تغییرات:

<syntaxhighlight lang="bash">
git add .
</syntaxhighlight>

=== git commit ===
برای ثبت تغییرات آماده‌شده در تاریخچه Git استفاده می‌شود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git commit -m "Add homepage"
</syntaxhighlight>

عبارت داخل <code>-m</code> توضیح کوتاهی درباره تغییرات Commit است.

بهتر است پیام Commit کوتاه، واضح و مرتبط با تغییرات باشد.

=== git log ===
برای مشاهده تاریخچه Commitها استفاده می‌شود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git log
</syntaxhighlight>

برای نمایش خلاصه‌تر:

<syntaxhighlight lang="bash">
git log --oneline
</syntaxhighlight>

مثلاً:

<syntaxhighlight lang="bash">
a83f21a Add homepage
52bc91d Fix navigation
19ac742 Initial commit
</syntaxhighlight>

== کار با Branch ==

=== مشاهده Branchها ===
برای مشاهده Branchهای موجود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git branch
</syntaxhighlight>

=== ایجاد Branch جدید ===
<syntaxhighlight lang="bash">
git branch feature-login
</syntaxhighlight>

در این حالت یک Branch جدید ایجاد می‌شود.

=== تغییر Branch ===
<syntaxhighlight lang="bash">
git switch feature-login
</syntaxhighlight>

همچنین در نسخه‌های قدیمی‌تر Git می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

<syntaxhighlight lang="bash">
git checkout feature-login
</syntaxhighlight>

=== ایجاد و ورود هم‌زمان به Branch ===
<syntaxhighlight lang="bash">
git switch -c feature-login
</syntaxhighlight>

این دستور یک Branch جدید ایجاد کرده و بلافاصله وارد آن می‌شود.

=== حذف Branch ===
<syntaxhighlight lang="bash">
git branch -d feature-login
</syntaxhighlight>

اگر Branch هنوز Merge نشده باشد، Git ممکن است از حذف آن جلوگیری کند.

== اتصال Git به GitHub ==
برای اتصال Repository محلی به یک Repository روی GitHub معمولاً ابتدا Remote اضافه می‌شود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git remote add origin https://github.com/USERNAME/REPOSITORY.git
</syntaxhighlight>

برای مشاهده Remoteهای موجود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git remote -v
</syntaxhighlight>

=== ارسال تغییرات به Remote ===
برای ارسال Branch به Repository آنلاین:

<syntaxhighlight lang="bash">
git push origin main
</syntaxhighlight>

در بسیاری از پروژه‌ها Branch اصلی با نام main است.

برای اینکه Branch محلی برای Pushهای بعدی به Remote متصل شود:

<syntaxhighlight lang="bash">
git push -u origin main
</syntaxhighlight>

پس از تنظیم اولیه، معمولاً می‌توان از:

<syntaxhighlight lang="bash">
git push
</syntaxhighlight>

استفاده کرد.

=== دریافت تغییرات از Remote ===

==== git pull ====
برای دریافت تغییرات جدید و ادغام آن‌ها با Branch فعلی:

<syntaxhighlight lang="bash">
git pull
</syntaxhighlight>

یا:

<syntaxhighlight lang="bash">
git pull origin main
</syntaxhighlight>

==== git fetch ====
برای دریافت اطلاعات و تغییرات Remote بدون ادغام مستقیم آن‌ها:

<syntaxhighlight lang="bash">
git fetch
</syntaxhighlight>

تفاوت مهم این دو دستور این است که fetch تغییرات را دریافت می‌کند ولی آن‌ها را به Branch فعلی Merge نمی‌کند؛ در حالی که pull معمولاً دریافت و ادغام تغییرات را با هم انجام می‌دهد.

== برگرداندن تغییرات ==

=== git restore ===
اگر فایلی را تغییر داده‌ای ولی هنوز آن را Commit نکرده‌ای، می‌توانی تغییرات آن را کنار بگذاری:

<syntaxhighlight lang="bash">
git restore index.html
</syntaxhighlight>

برای خارج کردن یک فایل از Staging Area:

<syntaxhighlight lang="bash">
git restore --staged index.html
</syntaxhighlight>

=== git revert ===
برای ایجاد یک Commit جدید که اثر یک Commit قبلی را برعکس می‌کند:

<syntaxhighlight lang="bash">
git revert COMMIT_ID
</syntaxhighlight>

این روش معمولاً برای برگرداندن تغییرات در پروژه‌هایی که تاریخچه آن‌ها به اشتراک گذاشته شده مناسب‌تر است.

=== git reset ===
'''git reset''' می‌تواند HEAD و وضعیت Staging را تغییر دهد.

برای مثال:

<syntaxhighlight lang="bash">
git reset HEAD~1
</syntaxhighlight>

این دستور آخرین Commit را از حالت Commit خارج می‌کند، در حالی که تغییرات فایل‌ها باقی می‌مانند.

دستور reset به‌خصوص در حالت‌های پیشرفته باید با دقت استفاده شود.

== مشاهده تفاوت تغییرات ==
برای مشاهده تغییراتی که هنوز Commit نشده‌اند:

<syntaxhighlight lang="bash">
git diff
</syntaxhighlight>

برای مشاهده تفاوت بین دو Commit:

<syntaxhighlight lang="bash">
git diff COMMIT1 COMMIT2
</syntaxhighlight>

== کار با فایل‌های نادیده گرفته‌شده ==
گاهی نمی‌خواهیم بعضی فایل‌ها وارد Repository شوند.

برای این کار از فایل <code>.gitignore</code> استفاده می‌شود.

برای مثال:

<syntaxhighlight lang="bash">
node_modules/
.env
*.log
</syntaxhighlight>

در این مثال:
* پوشه <code>node_modules</code> نادیده گرفته می‌شود.
* فایل <code>.env</code> نادیده گرفته می‌شود.
* فایل‌های دارای پسوند <code>.log</code> نادیده گرفته می‌شوند.

== دستورات مهم Git در یک جدول ==
{| class="wikitable"
! دستور !! کاربرد
|-
| <code>git init</code> || ایجاد Repository
|-
| <code>git status</code> || مشاهده وضعیت پروژه
|-
| <code>git add</code> || اضافه کردن تغییرات به Staging
|-
| <code>git commit</code> || ثبت تغییرات
|-
| <code>git log</code> || مشاهده تاریخچه
|-
| <code>git branch</code> || مدیریت Branchها
|-
| <code>git switch</code> || تغییر Branch
|-
| <code>git merge</code> || ادغام Branchها
|-
| <code>git remote</code> || مدیریت Remote
|-
| <code>git clone</code> || کپی کردن یک Repository
|-
| <code>git push</code> || ارسال تغییرات به Remote
|-
| <code>git pull</code> || دریافت و ادغام تغییرات
|-
| <code>git fetch</code> || دریافت اطلاعات Remote بدون Merge
|-
| <code>git diff</code> || مشاهده تفاوت تغییرات
|-
| <code>git restore</code> || برگرداندن تغییرات فایل
|-
| <code>git revert</code> || معکوس کردن یک Commit
|-
| <code>git reset</code> || تغییر وضعیت Commit/Stage
|-
| <code>git tag</code> || ایجاد Tag برای نسخه‌ها
|}

== یک مثال عملی ==
فرض کنید یک سایت HTML ساخته‌ایم و می‌خواهیم آن را با Git مدیریت کنیم.

ابتدا وارد پوشه پروژه می‌شویم:

<syntaxhighlight lang="bash">
cd my-website
</syntaxhighlight>

سپس Repository را ایجاد می‌کنیم:

<syntaxhighlight lang="bash">
git init
</syntaxhighlight>

وضعیت پروژه را بررسی می‌کنیم:

<syntaxhighlight lang="bash">
git status
</syntaxhighlight>

فایل‌ها را به Staging اضافه می‌کنیم:

<syntaxhighlight lang="bash">
git add .
</syntaxhighlight>

اولین Commit را ایجاد می‌کنیم:

<syntaxhighlight lang="bash">
git commit -m "Initial website"
</syntaxhighlight>

حالا اگر فایل index.html را تغییر دهیم، می‌توانیم تغییرات را مشاهده کنیم:

<syntaxhighlight lang="bash">
git diff
</syntaxhighlight>

سپس تغییرات را ثبت می‌کنیم:

<syntaxhighlight lang="bash">
git add index.html
git commit -m "Update homepage"
</syntaxhighlight>

به این ترتیب Git تاریخچه تغییرات سایت را نگهداری می‌کند.

== روند معمول کار با Git ==
در بسیاری از پروژه‌ها روند کار به شکل زیر است:

<pre>
تغییر فایل‌ها
↓
git status
↓
git add
↓
git commit
↓
git push
</pre>

اگر پروژه دارای Repository آنلاین باشد، برای دریافت تغییرات جدید معمولاً ابتدا:

<syntaxhighlight lang="bash">
git pull
</syntaxhighlight>

اجرا می‌شود.

== نکته مهم ==
'''Git و GitHub یکی نیستند.'''

* '''Git''' یک سیستم کنترل نسخه است که روی کامپیوتر اجرا می‌شود.
* '''GitHub''' یک سرویس آنلاین برای میزبانی Repositoryهای Git و همکاری روی پروژه‌هاست.

به زبان ساده:
* '''Git''' = مدیریت نسخه‌ها
* '''GitHub''' = میزبانی و همکاری آنلاین

[[رده:گیت]]
[[رده:ابزارهای توسعه‌دهنده]]

صفحهٔ اصلی

2026-09-06T07:41:37Z

Elina: جایگزینی صفحه با ''''مدیاویکی با موفقیت نصب شد.''' برای اطلاعات بیشتر در مورد به‌کارگیری نرم‌افزار ویکی به [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Contents فهرست راهنمای کاربر] مراجعه کنید. == آغاز به کار == * [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:Configuration_settings فهرست تنظیمات پیکربندی] * [https://www.mediaw...'

Git

2026-09-06T06:21:41Z

Elina: صفحه‌ای تازه حاوی «Git Git چیست؟ Git یک سیستم کنترل نسخه (Version Control System) است که برای مدیریت تغییرات فایل‌ها و پروژه‌ها استفاده می‌شود. Git به برنامه‌نویسان و تیم‌های توسعه کمک می‌کند تا تغییرات پروژه را ثبت کنند، به نسخه‌های قبلی برگردند و هم‌زمان روی یک پروژه کار...» ایجاد کرد

Git
Git چیست؟

Git یک سیستم کنترل نسخه (Version Control System) است که برای مدیریت تغییرات فایل‌ها و پروژه‌ها استفاده می‌شود. Git به برنامه‌نویسان و تیم‌های توسعه کمک می‌کند تا تغییرات پروژه را ثبت کنند، به نسخه‌های قبلی برگردند و هم‌زمان روی یک پروژه کار کنند.

Git بیشتر در پروژه‌های برنامه‌نویسی، طراحی سایت و توسعه نرم‌افزار استفاده می‌شود.

Git چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین کاربردهای Git عبارت‌اند از:

ثبت تغییرات فایل‌ها و پروژه
مشاهده تاریخچه تغییرات
بازگشت به نسخه‌های قبلی
ایجاد شاخه‌های مختلف برای توسعه قابلیت‌های جدید
ادغام تغییرات چند شاخه
همکاری چند نفر روی یک پروژه
اتصال پروژه به سرویس‌هایی مانند GitHub، GitLab و Bitbucket
نگهداری نسخه‌های مختلف یک پروژه
مفاهیم اصلی Git

قبل از یادگیری دستورات Git بهتر است چند مفهوم اصلی را بشناسیم.

Repository

مخزن یا Repository محلی است که Git اطلاعات مربوط به پروژه و تاریخچه تغییرات آن را نگهداری می‌کند.

یک Repository می‌تواند روی کامپیوتر یا روی سرویس‌هایی مانند GitHub قرار داشته باشد.

Commit

هر بار که مجموعه‌ای از تغییرات را در Git ثبت می‌کنیم، یک Commit ایجاد می‌شود.

هر Commit مانند یک نقطه در تاریخچه پروژه است و می‌توان اطلاعات تغییرات انجام‌شده را در آن مشاهده کرد.

Branch

Branch یا شاخه به ما اجازه می‌دهد بدون تغییر مستقیم نسخه اصلی پروژه، روی یک قابلیت یا تغییر جدید کار کنیم.

برای مثال می‌توان یک Branch برای توسعه قابلیت جدید و یک Branch برای نسخه اصلی پروژه داشت.

Merge

از Merge برای ترکیب تغییرات یک Branch با Branch دیگر استفاده می‌شود.

Remote

Remote به یک Repository که در یک محل دیگر، معمولاً روی اینترنت، قرار دارد گفته می‌شود.

برای مثال Repository موجود در GitHub می‌تواند Remote پروژه محلی ما باشد.

دستورات پایه Git
git init

برای تبدیل یک پوشه به Repository از دستور زیر استفاده می‌شود:

git init

بعد از اجرای این دستور، Git یک پوشه مخفی با نام .git ایجاد می‌کند.

این پوشه اطلاعات مربوط به تاریخچه و تنظیمات Repository را نگهداری می‌کند.

git status

برای مشاهده وضعیت فعلی پروژه استفاده می‌شود:

git status

این دستور نشان می‌دهد:

چه فایل‌هایی تغییر کرده‌اند
چه فایل‌هایی برای Commit آماده شده‌اند
چه فایل‌هایی هنوز توسط Git دنبال نمی‌شوند
در حال حاضر روی چه Branchای قرار داریم
git add

برای اضافه کردن تغییرات به مرحله آماده‌سازی (Staging Area) استفاده می‌شود.

برای اضافه کردن یک فایل:

git add index.html

برای اضافه کردن چند فایل:

git add index.html style.css script.js

برای اضافه کردن تمام تغییرات:

git add .
git commit

برای ثبت تغییرات آماده‌شده در تاریخچه Git استفاده می‌شود:

git commit -m "Add homepage"

عبارت داخل -m توضیح کوتاهی درباره تغییرات Commit است.

بهتر است پیام Commit کوتاه، واضح و مرتبط با تغییرات باشد.

git log

برای مشاهده تاریخچه Commitها استفاده می‌شود:

git log

برای نمایش خلاصه‌تر:

git log --oneline

مثلاً:

a83f21a Add homepage
52bc91d Fix navigation
19ac742 Initial commit
کار با Branch
مشاهده Branchها

برای مشاهده Branchهای موجود:

git branch
ایجاد Branch جدید
git branch feature-login

در این حالت یک Branch جدید ایجاد می‌شود.

تغییر Branch
git switch feature-login

همچنین در نسخه‌های قدیمی‌تر Git می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

git checkout feature-login
ایجاد و ورود هم‌زمان به Branch
git switch -c feature-login

این دستور یک Branch جدید ایجاد کرده و بلافاصله وارد آن می‌شود.

حذف Branch
git branch -d feature-login

اگر Branch هنوز Merge نشده باشد، Git ممکن است از حذف آن جلوگیری کند.

اتصال Git به GitHub

برای اتصال Repository محلی به یک Repository روی GitHub معمولاً ابتدا Remote اضافه می‌شود:

git remote add origin https://github.com/USERNAME/REPOSITORY.git

برای مشاهده Remoteهای موجود:

git remote -v
ارسال تغییرات به Remote

برای ارسال Branch به Repository آنلاین:

git push origin main

در بسیاری از پروژه‌ها Branch اصلی با نام main است.

برای اینکه Branch محلی برای Pushهای بعدی به Remote متصل شود:

git push -u origin main

پس از تنظیم اولیه، معمولاً می‌توان از:

git push

استفاده کرد.

دریافت تغییرات از Remote
git pull

برای دریافت تغییرات جدید و ادغام آن‌ها با Branch فعلی:

git pull

یا:

git pull origin main
git fetch

برای دریافت اطلاعات و تغییرات Remote بدون ادغام مستقیم آن‌ها:

git fetch

تفاوت مهم این دو دستور این است که fetch تغییرات را دریافت می‌کند ولی آن‌ها را به Branch فعلی Merge نمی‌کند؛ در حالی که pull معمولاً دریافت و ادغام تغییرات را با هم انجام می‌دهد.

برگرداندن تغییرات
git restore

اگر فایلی را تغییر داده‌ای ولی هنوز آن را Commit نکرده‌ای، می‌توانی تغییرات آن را کنار بگذاری:

git restore index.html

برای خارج کردن یک فایل از Staging Area:

git restore --staged index.html
git revert

برای ایجاد یک Commit جدید که اثر یک Commit قبلی را برعکس می‌کند:

git revert COMMIT_ID

این روش معمولاً برای برگرداندن تغییرات در پروژه‌هایی که تاریخچه آن‌ها به اشتراک گذاشته شده مناسب‌تر است.

git reset

git reset می‌تواند HEAD و وضعیت Staging را تغییر دهد.

برای مثال:

git reset HEAD~1

این دستور آخرین Commit را از حالت Commit خارج می‌کند، در حالی که تغییرات فایل‌ها باقی می‌مانند.

دستور reset به‌خصوص در حالت‌های پیشرفته باید با دقت استفاده شود.

مشاهده تفاوت تغییرات
git diff

برای مشاهده تغییراتی که هنوز Commit نشده‌اند:

git diff

برای مشاهده تفاوت بین دو Commit:

git diff COMMIT1 COMMIT2
کار با فایل‌های نادیده گرفته‌شده

گاهی نمی‌خواهیم بعضی فایل‌ها وارد Repository شوند.

برای این کار از فایل:

.gitignore

استفاده می‌شود.

برای مثال:

node_modules/
.env
*.log

در این مثال:

پوشه node_modules نادیده گرفته می‌شود.
فایل .env نادیده گرفته می‌شود.
فایل‌های دارای پسوند .log نادیده گرفته می‌شوند.
دستورات مهم Git در یک جدول
دستور کاربرد
git init ایجاد Repository
git status مشاهده وضعیت پروژه
git add اضافه کردن تغییرات به Staging
git commit ثبت تغییرات
git log مشاهده تاریخچه
git branch مدیریت Branchها
git switch تغییر Branch
git merge ادغام Branchها
git remote مدیریت Remote
git clone کپی کردن یک Repository
git push ارسال تغییرات به Remote
git pull دریافت و ادغام تغییرات
git fetch دریافت اطلاعات Remote بدون Merge
git diff مشاهده تفاوت تغییرات
git restore برگرداندن تغییرات فایل
git revert معکوس کردن یک Commit
git reset تغییر وضعیت Commit/Stage
git tag ایجاد Tag برای نسخه‌ها
یک مثال عملی

فرض کنید یک سایت HTML ساخته‌ایم و می‌خواهیم آن را با Git مدیریت کنیم.

ابتدا وارد پوشه پروژه می‌شویم:

cd my-website

سپس Repository را ایجاد می‌کنیم:

git init

وضعیت پروژه را بررسی می‌کنیم:

git status

فایل‌ها را به Staging اضافه می‌کنیم:

git add .

اولین Commit را ایجاد می‌کنیم:

git commit -m "Initial website"

حالا اگر فایل index.html را تغییر دهیم، می‌توانیم تغییرات را مشاهده کنیم:

git diff

سپس تغییرات را ثبت می‌کنیم:

git add index.html
git commit -m "Update homepage"

به این ترتیب Git تاریخچه تغییرات سایت را نگهداری می‌کند.

روند معمول کار با Git

در بسیاری از پروژه‌ها روند کار به شکل زیر است:

تغییر فایل‌ها
↓
git status
↓
git add
↓
git commit
↓
git push

اگر پروژه دارای Repository آنلاین باشد، برای دریافت تغییرات جدید معمولاً ابتدا:

git pull

اجرا می‌شود.

نکته مهم

Git و GitHub یکی نیستند.

Git یک سیستم کنترل نسخه است که روی کامپیوتر اجرا می‌شود.

GitHub یک سرویس آنلاین برای میزبانی Repositoryهای Git و همکاری روی پروژه‌هاست.

به زبان ساده:

Git = مدیریت نسخه‌ها
GitHub = میزبانی و همکاری آنلاین

صفحهٔ اصلی

2026-09-06T06:10:33Z

Elina:

'''مدیاویکی با موفقیت نصب شد.'''

برای اطلاعات بیشتر در مورد به‌کارگیری نرم‌افزار ویکی به [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Contents فهرست راهنمای کاربر] مراجعه کنید.

== آغاز به کار ==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:Configuration_settings فهرست تنظیمات پیکربندی]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:FAQ پرسش‌های متداول مدیاویکی]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/mediawiki-announce.lists.wikimedia.org/ فهرست ایمیلی نسخه‌های مدیاویکی]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Localisation#Translation_resources بومی‌سازی مدیاویکی برای زبان شما]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:Combating_spam چگونگی مقابله با اسپم در ویکی خودتان را یاد بگیرید]
Git
Git چیست؟

Git یک سیستم کنترل نسخه (Version Control System) است که برای مدیریت تغییرات فایل‌ها و پروژه‌ها استفاده می‌شود. Git به برنامه‌نویسان و تیم‌های توسعه کمک می‌کند تا تغییرات پروژه را ثبت کنند، به نسخه‌های قبلی برگردند و هم‌زمان روی یک پروژه کار کنند.

Git بیشتر در پروژه‌های برنامه‌نویسی، طراحی سایت و توسعه نرم‌افزار استفاده می‌شود.

Git چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین کاربردهای Git عبارت‌اند از:

ثبت تغییرات فایل‌ها و پروژه
مشاهده تاریخچه تغییرات
بازگشت به نسخه‌های قبلی
ایجاد شاخه‌های مختلف برای توسعه قابلیت‌های جدید
ادغام تغییرات چند شاخه
همکاری چند نفر روی یک پروژه
اتصال پروژه به سرویس‌هایی مانند GitHub، GitLab و Bitbucket
نگهداری نسخه‌های مختلف یک پروژه
مفاهیم اصلی Git

قبل از یادگیری دستورات Git بهتر است چند مفهوم اصلی را بشناسیم.

Repository

مخزن یا Repository محلی است که Git اطلاعات مربوط به پروژه و تاریخچه تغییرات آن را نگهداری می‌کند.

یک Repository می‌تواند روی کامپیوتر یا روی سرویس‌هایی مانند GitHub قرار داشته باشد.

Commit

هر بار که مجموعه‌ای از تغییرات را در Git ثبت می‌کنیم، یک Commit ایجاد می‌شود.

هر Commit مانند یک نقطه در تاریخچه پروژه است و می‌توان اطلاعات تغییرات انجام‌شده را در آن مشاهده کرد.

Branch

Branch یا شاخه به ما اجازه می‌دهد بدون تغییر مستقیم نسخه اصلی پروژه، روی یک قابلیت یا تغییر جدید کار کنیم.

برای مثال می‌توان یک Branch برای توسعه قابلیت جدید و یک Branch برای نسخه اصلی پروژه داشت.

Merge

از Merge برای ترکیب تغییرات یک Branch با Branch دیگر استفاده می‌شود.

Remote

Remote به یک Repository که در یک محل دیگر، معمولاً روی اینترنت، قرار دارد گفته می‌شود.

برای مثال Repository موجود در GitHub می‌تواند Remote پروژه محلی ما باشد.

دستورات پایه Git
git init

برای تبدیل یک پوشه به Repository از دستور زیر استفاده می‌شود:

git init

بعد از اجرای این دستور، Git یک پوشه مخفی با نام .git ایجاد می‌کند.

این پوشه اطلاعات مربوط به تاریخچه و تنظیمات Repository را نگهداری می‌کند.

git status

برای مشاهده وضعیت فعلی پروژه استفاده می‌شود:

git status

این دستور نشان می‌دهد:

چه فایل‌هایی تغییر کرده‌اند
چه فایل‌هایی برای Commit آماده شده‌اند
چه فایل‌هایی هنوز توسط Git دنبال نمی‌شوند
در حال حاضر روی چه Branchای قرار داریم
git add

برای اضافه کردن تغییرات به مرحله آماده‌سازی (Staging Area) استفاده می‌شود.

برای اضافه کردن یک فایل:

git add index.html

برای اضافه کردن چند فایل:

git add index.html style.css script.js

برای اضافه کردن تمام تغییرات:

git add .
git commit

برای ثبت تغییرات آماده‌شده در تاریخچه Git استفاده می‌شود:

git commit -m "Add homepage"

عبارت داخل -m توضیح کوتاهی درباره تغییرات Commit است.

بهتر است پیام Commit کوتاه، واضح و مرتبط با تغییرات باشد.

git log

برای مشاهده تاریخچه Commitها استفاده می‌شود:

git log

برای نمایش خلاصه‌تر:

git log --oneline

مثلاً:

a83f21a Add homepage
52bc91d Fix navigation
19ac742 Initial commit
کار با Branch
مشاهده Branchها

برای مشاهده Branchهای موجود:

git branch
ایجاد Branch جدید
git branch feature-login

در این حالت یک Branch جدید ایجاد می‌شود.

تغییر Branch
git switch feature-login

همچنین در نسخه‌های قدیمی‌تر Git می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

git checkout feature-login
ایجاد و ورود هم‌زمان به Branch
git switch -c feature-login

این دستور یک Branch جدید ایجاد کرده و بلافاصله وارد آن می‌شود.

حذف Branch
git branch -d feature-login

اگر Branch هنوز Merge نشده باشد، Git ممکن است از حذف آن جلوگیری کند.

اتصال Git به GitHub

برای اتصال Repository محلی به یک Repository روی GitHub معمولاً ابتدا Remote اضافه می‌شود:

git remote add origin https://github.com/USERNAME/REPOSITORY.git

برای مشاهده Remoteهای موجود:

git remote -v
ارسال تغییرات به Remote

برای ارسال Branch به Repository آنلاین:

git push origin main

در بسیاری از پروژه‌ها Branch اصلی با نام main است.

برای اینکه Branch محلی برای Pushهای بعدی به Remote متصل شود:

git push -u origin main

پس از تنظیم اولیه، معمولاً می‌توان از:

git push

استفاده کرد.

دریافت تغییرات از Remote
git pull

برای دریافت تغییرات جدید و ادغام آن‌ها با Branch فعلی:

git pull

یا:

git pull origin main
git fetch

برای دریافت اطلاعات و تغییرات Remote بدون ادغام مستقیم آن‌ها:

git fetch

تفاوت مهم این دو دستور این است که fetch تغییرات را دریافت می‌کند ولی آن‌ها را به Branch فعلی Merge نمی‌کند؛ در حالی که pull معمولاً دریافت و ادغام تغییرات را با هم انجام می‌دهد.

برگرداندن تغییرات
git restore

اگر فایلی را تغییر داده‌ای ولی هنوز آن را Commit نکرده‌ای، می‌توانی تغییرات آن را کنار بگذاری:

git restore index.html

برای خارج کردن یک فایل از Staging Area:

git restore --staged index.html
git revert

برای ایجاد یک Commit جدید که اثر یک Commit قبلی را برعکس می‌کند:

git revert COMMIT_ID

این روش معمولاً برای برگرداندن تغییرات در پروژه‌هایی که تاریخچه آن‌ها به اشتراک گذاشته شده مناسب‌تر است.

git reset

git reset می‌تواند HEAD و وضعیت Staging را تغییر دهد.

برای مثال:

git reset HEAD~1

این دستور آخرین Commit را از حالت Commit خارج می‌کند، در حالی که تغییرات فایل‌ها باقی می‌مانند.

دستور reset به‌خصوص در حالت‌های پیشرفته باید با دقت استفاده شود.

مشاهده تفاوت تغییرات
git diff

برای مشاهده تغییراتی که هنوز Commit نشده‌اند:

git diff

برای مشاهده تفاوت بین دو Commit:

git diff COMMIT1 COMMIT2
کار با فایل‌های نادیده گرفته‌شده

گاهی نمی‌خواهیم بعضی فایل‌ها وارد Repository شوند.

برای این کار از فایل:

.gitignore

استفاده می‌شود.

برای مثال:

node_modules/
.env
*.log

در این مثال:

پوشه node_modules نادیده گرفته می‌شود.
فایل .env نادیده گرفته می‌شود.
فایل‌های دارای پسوند .log نادیده گرفته می‌شوند.
دستورات مهم Git در یک جدول
دستور کاربرد
git init ایجاد Repository
git status مشاهده وضعیت پروژه
git add اضافه کردن تغییرات به Staging
git commit ثبت تغییرات
git log مشاهده تاریخچه
git branch مدیریت Branchها
git switch تغییر Branch
git merge ادغام Branchها
git remote مدیریت Remote
git clone کپی کردن یک Repository
git push ارسال تغییرات به Remote
git pull دریافت و ادغام تغییرات
git fetch دریافت اطلاعات Remote بدون Merge
git diff مشاهده تفاوت تغییرات
git restore برگرداندن تغییرات فایل
git revert معکوس کردن یک Commit
git reset تغییر وضعیت Commit/Stage
git tag ایجاد Tag برای نسخه‌ها
یک مثال عملی

فرض کنید یک سایت HTML ساخته‌ایم و می‌خواهیم آن را با Git مدیریت کنیم.

ابتدا وارد پوشه پروژه می‌شویم:

cd my-website

سپس Repository را ایجاد می‌کنیم:

git init

وضعیت پروژه را بررسی می‌کنیم:

git status

فایل‌ها را به Staging اضافه می‌کنیم:

git add .

اولین Commit را ایجاد می‌کنیم:

git commit -m "Initial website"

حالا اگر فایل index.html را تغییر دهیم، می‌توانیم تغییرات را مشاهده کنیم:

git diff

سپس تغییرات را ثبت می‌کنیم:

git add index.html
git commit -m "Update homepage"

به این ترتیب Git تاریخچه تغییرات سایت را نگهداری می‌کند.

روند معمول کار با Git

در بسیاری از پروژه‌ها روند کار به شکل زیر است:

تغییر فایل‌ها
↓
git status
↓
git add
↓
git commit
↓
git push

اگر پروژه دارای Repository آنلاین باشد، برای دریافت تغییرات جدید معمولاً ابتدا:

git pull

اجرا می‌شود.

نکته مهم

Git و GitHub یکی نیستند.

Git یک سیستم کنترل نسخه است که روی کامپیوتر اجرا می‌شود.

GitHub یک سرویس آنلاین برای میزبانی Repositoryهای Git و همکاری روی پروژه‌هاست.

به زبان ساده:

Git = مدیریت نسخه‌ها
GitHub = میزبانی و همکاری آنلاین

صفحهٔ اصلی

2026-09-06T06:08:17Z

Elina:

'''مدیاویکی با موفقیت نصب شد.'''

برای اطلاعات بیشتر در مورد به‌کارگیری نرم‌افزار ویکی به [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Contents فهرست راهنمای کاربر] مراجعه کنید.

== آغاز به کار ==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:Configuration_settings فهرست تنظیمات پیکربندی]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:FAQ پرسش‌های متداول مدیاویکی]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/mediawiki-announce.lists.wikimedia.org/ فهرست ایمیلی نسخه‌های مدیاویکی]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Localisation#Translation_resources بومی‌سازی مدیاویکی برای زبان شما]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:Combating_spam چگونگی مقابله با اسپم در ویکی خودتان را یاد بگیرید]
# Git

## Git چیست؟

**Git** یک سیستم کنترل نسخه (Version Control System) است که برای مدیریت تغییرات فایل‌ها و پروژه‌ها استفاده می‌شود. Git به برنامه‌نویسان و تیم‌های توسعه کمک می‌کند تا تغییرات پروژه را ثبت کنند، به نسخه‌های قبلی برگردند و هم‌زمان روی یک پروژه کار کنند.

Git بیشتر در پروژه‌های برنامه‌نویسی، طراحی سایت و توسعه نرم‌افزار استفاده می‌شود.

## Git چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین کاربردهای Git عبارت‌اند از:

* ثبت تغییرات فایل‌ها و پروژه
* مشاهده تاریخچه تغییرات
* بازگشت به نسخه‌های قبلی
* ایجاد شاخه‌های مختلف برای توسعه قابلیت‌های جدید
* ادغام تغییرات چند شاخه
* همکاری چند نفر روی یک پروژه
* اتصال پروژه به سرویس‌هایی مانند GitHub، GitLab و Bitbucket
* نگهداری نسخه‌های مختلف یک پروژه

---

# مفاهیم اصلی Git

قبل از یادگیری دستورات Git بهتر است چند مفهوم اصلی را بشناسیم.

### Repository

مخزن یا **Repository** محلی است که Git اطلاعات مربوط به پروژه و تاریخچه تغییرات آن را نگهداری می‌کند.

یک Repository می‌تواند روی کامپیوتر یا روی سرویس‌هایی مانند GitHub قرار داشته باشد.

### Commit

هر بار که مجموعه‌ای از تغییرات را در Git ثبت می‌کنیم، یک **Commit** ایجاد می‌شود.

هر Commit مانند یک نقطه در تاریخچه پروژه است و می‌توان اطلاعات تغییرات انجام‌شده را در آن مشاهده کرد.

### Branch

**Branch** یا شاخه به ما اجازه می‌دهد بدون تغییر مستقیم نسخه اصلی پروژه، روی یک قابلیت یا تغییر جدید کار کنیم.

برای مثال می‌توان یک Branch برای توسعه قابلیت جدید و یک Branch برای نسخه اصلی پروژه داشت.

### Merge

از **Merge** برای ترکیب تغییرات یک Branch با Branch دیگر استفاده می‌شود.

### Remote

Remote به یک Repository که در یک محل دیگر، معمولاً روی اینترنت، قرار دارد گفته می‌شود.

برای مثال Repository موجود در GitHub می‌تواند Remote پروژه محلی ما باشد.

---

# دستورات پایه Git

## git init

برای تبدیل یک پوشه به Repository از دستور زیر استفاده می‌شود:

```bash
git init
```

بعد از اجرای این دستور، Git یک پوشه مخفی با نام `.git` ایجاد می‌کند.

این پوشه اطلاعات مربوط به تاریخچه و تنظیمات Repository را نگهداری می‌کند.

---

## git status

برای مشاهده وضعیت فعلی پروژه استفاده می‌شود:

```bash
git status
```

این دستور نشان می‌دهد:

* چه فایل‌هایی تغییر کرده‌اند
* چه فایل‌هایی برای Commit آماده شده‌اند
* چه فایل‌هایی هنوز توسط Git دنبال نمی‌شوند
* در حال حاضر روی چه Branchای قرار داریم

---

## git add

برای اضافه کردن تغییرات به مرحله آماده‌سازی (Staging Area) استفاده می‌شود.

برای اضافه کردن یک فایل:

```bash
git add index.html
```

برای اضافه کردن چند فایل:

```bash
git add index.html style.css script.js
```

برای اضافه کردن تمام تغییرات:

```bash
git add .
```

---

## git commit

برای ثبت تغییرات آماده‌شده در تاریخچه Git استفاده می‌شود:

```bash
git commit -m "Add homepage"
```

عبارت داخل `-m` توضیح کوتاهی درباره تغییرات Commit است.

بهتر است پیام Commit کوتاه، واضح و مرتبط با تغییرات باشد.

---

## git log

برای مشاهده تاریخچه Commitها استفاده می‌شود:

```bash
git log
```

برای نمایش خلاصه‌تر:

```bash
git log --oneline
```

مثلاً:

```text
a83f21a Add homepage
52bc91d Fix navigation
19ac742 Initial commit
```

---

# کار با Branch

## مشاهده Branchها

برای مشاهده Branchهای موجود:

```bash
git branch
```

---

## ایجاد Branch جدید

```bash
git branch feature-login
```

در این حالت یک Branch جدید ایجاد می‌شود.

---

## تغییر Branch

```bash
git switch feature-login
```

همچنین در نسخه‌های قدیمی‌تر Git می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

```bash
git checkout feature-login
```

---

## ایجاد و ورود هم‌زمان به Branch

```bash
git switch -c feature-login
```

این دستور یک Branch جدید ایجاد کرده و بلافاصله وارد آن می‌شود.

---

## حذف Branch

```bash
git branch -d feature-login
```

اگر Branch هنوز Merge نشده باشد، Git ممکن است از حذف آن جلوگیری کند.

---

# اتصال Git به GitHub

برای اتصال Repository محلی به یک Repository روی GitHub معمولاً ابتدا Remote اضافه می‌شود:

```bash
git remote add origin https://github.com/USERNAME/REPOSITORY.git
```

برای مشاهده Remoteهای موجود:

```bash
git remote -v
```

---

# ارسال تغییرات به Remote

برای ارسال Branch به Repository آنلاین:

```bash
git push origin main
```

در بسیاری از پروژه‌ها Branch اصلی با نام `main` است.

برای اینکه Branch محلی برای Pushهای بعدی به Remote متصل شود:

```bash
git push -u origin main
```

پس از تنظیم اولیه، معمولاً می‌توان از:

```bash
git push
```

استفاده کرد.

---

# دریافت تغییرات از Remote

## git pull

برای دریافت تغییرات جدید و ادغام آن‌ها با Branch فعلی:

```bash
git pull
```

یا:

```bash
git pull origin main
```

---

## git fetch

برای دریافت اطلاعات و تغییرات Remote بدون ادغام مستقیم آن‌ها:

```bash
git fetch
```

تفاوت مهم این دو دستور این است که `fetch` تغییرات را دریافت می‌کند ولی آن‌ها را به Branch فعلی Merge نمی‌کند؛ در حالی که `pull` معمولاً دریافت و ادغام تغییرات را با هم انجام می‌دهد.

---

# برگرداندن تغییرات

## git restore

اگر فایلی را تغییر داده‌ای ولی هنوز آن را Commit نکرده‌ای، می‌توانی تغییرات آن را کنار بگذاری:

```bash
git restore index.html
```

برای خارج کردن یک فایل از Staging Area:

```bash
git restore --staged index.html
```

---

## git revert

برای ایجاد یک Commit جدید که اثر یک Commit قبلی را برعکس می‌کند:

```bash
git revert COMMIT_ID
```

این روش معمولاً برای برگرداندن تغییرات در پروژه‌هایی که تاریخچه آن‌ها به اشتراک گذاشته شده مناسب‌تر است.

---

## git reset

`git reset` می‌تواند HEAD و وضعیت Staging را تغییر دهد.

برای مثال:

```bash
git reset HEAD~1
```

این دستور آخرین Commit را از حالت Commit خارج می‌کند، در حالی که تغییرات فایل‌ها باقی می‌مانند.

دستور `reset` به‌خصوص در حالت‌های پیشرفته باید با دقت استفاده شود.

---

# مشاهده تفاوت تغییرات

## git diff

برای مشاهده تغییراتی که هنوز Commit نشده‌اند:

```bash
git diff
```

برای مشاهده تفاوت بین دو Commit:

```bash
git diff COMMIT1 COMMIT2
```

---

# کار با فایل‌های نادیده گرفته‌شده

گاهی نمی‌خواهیم بعضی فایل‌ها وارد Repository شوند.

برای این کار از فایل:

```text
.gitignore
```

استفاده می‌شود.

برای مثال:

```gitignore
node_modules/
.env
*.log
```

در این مثال:

* پوشه `node_modules` نادیده گرفته می‌شود.
* فایل `.env` نادیده گرفته می‌شود.
* فایل‌های دارای پسوند `.log` نادیده گرفته می‌شوند.

---

# دستورات مهم Git در یک جدول

| دستور | کاربرد |
| ------------- | -------------------------------- |
| `git init` | ایجاد Repository |
| `git status` | مشاهده وضعیت پروژه |
| `git add` | اضافه کردن تغییرات به Staging |
| `git commit` | ثبت تغییرات |
| `git log` | مشاهده تاریخچه |
| `git branch` | مدیریت Branchها |
| `git switch` | تغییر Branch |
| `git merge` | ادغام Branchها |
| `git remote` | مدیریت Remote |
| `git clone` | کپی کردن یک Repository |
| `git push` | ارسال تغییرات به Remote |
| `git pull` | دریافت و ادغام تغییرات |
| `git fetch` | دریافت اطلاعات Remote بدون Merge |
| `git diff` | مشاهده تفاوت تغییرات |
| `git restore` | برگرداندن تغییرات فایل |
| `git revert` | معکوس کردن یک Commit |
| `git reset` | تغییر وضعیت Commit/Stage |
| `git tag` | ایجاد Tag برای نسخه‌ها |

---

# یک مثال عملی

فرض کنید یک سایت HTML ساخته‌ایم و می‌خواهیم آن را با Git مدیریت کنیم.

ابتدا وارد پوشه پروژه می‌شویم:

```bash
cd my-website
```

سپس Repository را ایجاد می‌کنیم:

```bash
git init
```

وضعیت پروژه را بررسی می‌کنیم:

```bash
git status
```

فایل‌ها را به Staging اضافه می‌کنیم:

```bash
git add .
```

اولین Commit را ایجاد می‌کنیم:

```bash
git commit -m "Initial website"
```

حالا اگر فایل `index.html` را تغییر دهیم، می‌توانیم تغییرات را مشاهده کنیم:

```bash
git diff
```

سپس تغییرات را ثبت می‌کنیم:

```bash
git add index.html
git commit -m "Update homepage"
```

به این ترتیب Git تاریخچه تغییرات سایت را نگهداری می‌کند.

---

# روند معمول کار با Git

در بسیاری از پروژه‌ها روند کار به شکل زیر است:

```text
تغییر فایل‌ها
↓
git status
↓
git add
↓
git commit
↓
git push
```

اگر پروژه دارای Repository آنلاین باشد، برای دریافت تغییرات جدید معمولاً ابتدا:

```bash
git pull
```

اجرا می‌شود.

---

# نکته مهم

Git و GitHub یکی نیستند.

**Git** یک سیستم کنترل نسخه است که روی کامپیوتر اجرا می‌شود.

**GitHub** یک سرویس آنلاین برای میزبانی Repositoryهای Git و همکاری روی پروژه‌هاست.

به زبان ساده:

```text
Git = مدیریت نسخه‌ها
GitHub = میزبانی و همکاری آنلاین
```